Feeds:
Posts
Comments





Rubber Plantation

 

 

This letter has two versions in English and Vietnamese.

Vui lòng xem bản dịch tiếng Việt ở dưới.


August 25th, 2010

Over Here Over There (Ben Nay Ben Kia)

HAPPY BIRTHDAY

Bac Giap Oi, My Dear Uncle

You have both lived — and defined – a century.

Your victory over the French at Dien Bien Phu was the tipping point for global liberation movements. Your strategies showed them that a handful of men – armed with patience, determination and riding bicycles – could send the imperialists home, disgraced. Those ‘unforgettable days’ helped to end European colonialism.

We celebrated your one-hundredth birthday, our joy mixed with tears as you are in hospital. I can no longer film you, but you live on in my heart. I sense your presence mai mai (forever) as I share meals with your wife, son, grandsons and granddaughter here in Ha Noi.

Hoa Binh (Peace): Independence and Happiness

Over there, over there, send the word over there

That the Yanks are coming, the Yanks are coming,

And we won’t come back till it’s over

Over there (American World War I Song)

A sea of squeaking bicycles here, a mountain of bicycles there, people riding quietly over here, over there, all gone. In its place, a manic swirls of noisy mopeds – and the new grey Bentley – shrouded in smog. Helicopters were an American symbol of LOSS. Bicycles carried the Vietnamese to VICTORY.

Where are they today? I am counting how many I can find each day I am in the every changing “new” Hanoi …
Hoa Binh (peace) came at last, thanks to you, no matter whose side we were on, or what we choose to argue about late into the night. Amid all the pain all the suffering to last long after the wars ended, peace has come.

You are one of the century’s top war strategists, a military genius akin to Patton, Rommel, Napoleon. To me, you’re simply my father’s history teacher: Bac (elder uncle), not Le General.

For 15 years, you graciously let me film you. You welcomed me as the first American to step foot in your home. You wore a Western suit, and shared with my husband that you had to go borrow it. We were shocked. I asked you, in rudimentary Vietnamese (you switched to French to help me out) what I could do for my country. I was so torn. My father, a staunch anti-communist, was upset. But he admired and respected you as his history teacher! You welcomed me as a daughter returning home, a golden phoenix that composer Luu Hu Phuoc wrote a song about me. It was a magical time. Everyone I met in the ’80s in Viet Nam asked if I was from Ben Kia (over there: America). I am here now, inside the heartland, on this great day, celebrating your 100th birthday. Wow!

My Vietnamese-Western children will teach their children how you did the impossible. You faced down and defeated the mightiest superpower on the planet: my adopted country, the USA. When America’s political thinkers divided Viet Nam into north and south – and sent their Army, Navy, Air Force, Marine Corps and Special Forces to attack with million dollar weapons – you rallied the people to resist and persevere. They did. “The Vietnam War” is now a reminder to Americans that military might alone cannot prevail.

I will tell my grandchildren how, when the Khmer Rouge rocketed Vietnamese villages, you moved troops – some men had been fighting for over twenty years – to invade Cambodia. The United Nations condemned you and your troops, but you stopped one of the worst genocides of the 20th century! The oppressed people of the world thank you for your great accomplishments.

I thank you for touching me with your kindness and graciousness, especially when Robert MacNamara was so rude to us in Hanoi.  I will share the stories and show these moments in clips and movies to a world audience. You have inspired me to never give up.

Thank you for bringing me closer to my Vietnamese roots for over 20 years. I have found our land to be a mirror for whatever it is we seek between war and peace, heaven and earth. I remember and live to tell the stories. Between over here and over there, I will die trying.

Ngày 25 tháng 8 năm 2010

(Ben Nay Ben Kia)

Chúc mừng sinh nhật bác Giáp!

Bác Giáp Ơi!

Bác đã sống và chứng kiến những thăng trầm trong cả một thế kỷ.

Sự chiến thắng thực dân Pháp trong chiến dịch Điện Biên Phủ đã châm ngòi cho các phong trào giải phóng dân tộc toàn cầu. Những chiến lược của bác đã cho cả thế giới thấy rằng một người đàn ông với lòng kiên nhẫn, quyết tâm và một chiếc xe đạp vẫn có thể làm cho các nước đế quốc phải hổ thẹn. Những “ngày không thể nào quên” đã đặt dấu chấm hết cho chủ nghĩa thực dân.

Chúng con đã tổ chức lần sinh nhật thứ 100 của bác, niềm vui của chúng con xen lẫn những giọt nước mắt khi nghe tin bác đang phải nằm viện. Có thể con sẽ không còn quay phim về bác nữa nhưng hình bóng của bác vẫn sẽ sống mãi trong trái tim của con. Con cảm nhận được sự hiện diện mãi mãi của bác lúc con cùng dùng cơm với bác gái,con trai  và những đứa cháu của bác.

Hòa bình: Độc lập và Hạnh phúc

Bên kia, bên kia, gởi lời đến bên kia

Những người lính Mỹ đang đến, những người lính Mỹ đang đến

Và chúng tôi sẽ không quay lại cho đến khi điều đó qua đi

Bên kia                                      (Bài hát chiến tranh thế giới I  của Mỹ)


Chiếc xe đạp cọt kẹt đi bên biển, chiếc xe đạp cọt kẹt trèo qua núi, mọi người lái xe lặng lẽ bên này, bên kia, tất cả đều chuyển động. Ở trong này, âm thanh ồn ào của chiếc xe Bentley màu xám mới bị bao phủ trong sương khói.Chiếc máy bay là biểu tượng MẤT MÁT của người Mỹ và chiếc xe đạp đã mang lại CHIẾN THẮNG cho nhân dân Việt Nam.

Hôm nay, chúng ở đâu? Con đang đếm xem có bao nhiêu chiếc con có thể tìm kiếm mỗi ngày. Con đang chứng kiến sự thay đổi của Hà Nội “mới”…
Cuối cùng, hòa bình cũng đã đến, con cảm ơn bác, không quan trọng người bên cạnh ta là ai hoặc chúng ta sẽ chọn điều gì để tranh cãi về sự chậm trễ trong bóng tối. Những nỗi đau và sự chịu đựng sẽ vẫn còn sau khi chiến tranh kết thúc. Hòa bình đã đến! 

Bác là một nhà chiến lược bậc thầy của thế kỷ, một thiên tài quân đội có thể sánh ngang hàng cùng Patton, Rommel, Napoleon. Đối với con, bác đơn giản là một thầy giáo lịch sử của cha con.

Trong 15 năm, bác đã rất độ lượng khi cho phép con quay phim về bác. Bác vẫn chào đón con khi quân Mỹ đặt bước chân đầu tiên lên quê hương bác.Bác mặc bộ đồ Vest phương Tây và thì thầm với chồng con là bác đã mượn nó. Chúng con đã rất ngạc nhiên. Con hỏi bác: tại đất nước Việt Nam bình dị ( bác đã chuyển sang tiếng Pháp để giúp con rõ hơn) con có thể làm gì cho đất nước của con. Con bật khóc. Cha con- người chống lại cộng sản đã rất thất vọng. Nhưng ông ấy khâm phục và kính trọng bác như một người thầy lịch sử. Bác đã chào đón con như một người con vừa quay trở về nhà, một con phượng hoàng vàng như lời bài hát mà nhạc sĩ Lưu Hữu Phước đã viết về con. Một quãng thời gian thật kỳ diệu! Mọi người con gặp ở Việt Nam trong những năm của thập niên 80 đã hỏi có phải con đến từ bên kia(nước Mỹ) không. Bây giờ con đang ở đây, trong lòng đất nước này, vào một ngày thật đẹp đang kỷ niệm lần sinh nhật thứ 100 của bác.

Những đứa trẻ mang 2 cả dòng máu Việt Nam và châu Âu sẽ dạy cho con cháu chúng bằng cách nào mà bác lại làm được những điều tưởng chừng như không thể. Bác đã đối đầu và đánh bại lực lượng hùng mạnh nhất trên trái đất:  nước Mỹ – đất nước đã nuôi dưỡng con. Khi các nhà tham vấn chính trị Mỹ chia Việt Nam thành 2 miền Nam Bắc và gửi quân đội, hải quân, không quân và các lực lượng đặc biệt đến tấn công Việt Nam với hàng triệu đô-la tiền vũ khí- bác đã kiên nhẫn kháng cự và chống trả lại. Bọn chúng đã làm điều đó. “Chiến tranh Việt Nam” đã nhắc nhở người Mỹ rằng quân đội có thể đơn  độc nhưng không thể bị đánh bại.

Con sẽ kể cho con cháu của con cách mà bác điều khiển đội quân của mình khi quân Khmer bắn hỏa tiễn vào các làng ở Việt Nam – một vài người đã đấu tranh trong suốt hơn 20 năm qua để chống lại sự xâm lược của quân Campuchia. Đế quốc Mỹ đã kết án bác và đội quân của bác nhưng bác đã chặn đứng được đội quân diệt chủng tàn bạo nhất của thế kỷ 20. Những người dân bị đàn áp trên khắp thế giới rất biết ơn công lao to lớn của bác.

Con cám ơn bác đã cho con biết được thế nào là sự ân cần và  tử tế, đặc biệt là khi Robert MacNamara đã rất thô lỗ ở Hà Nội. Con sẽ chia sẽ câu chuyện và những thước phim này đến cả thế giới. Bác đã dạy con không bao giờ được từ bỏ.

Con cám ơn bác đã mang con trở lại Việt Nam sau hơn 20 năm xa cách. Con đã tìm thấy mảnh đất làm tấm gương cho điều mà con cố kiếm tìm giữa chiến tranh và hòa bình, thiên đàng và trái đất. Và giữa bên này và bên kia, Con sẽ nhớ và sống để kể câu chuyện này.

General&Me

Revisiting My Lai

 

 

Trip to Da Nang

 

 

The Island off Cam Ran

 

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.